Terug naar overzicht

Dinsdag 28 april 2026

Rechtsvraag afgeven afschrift testament aan belanghebbende

Tijdens de Master Class van 15 april 2026 (Notarieel tuchtrecht, een never ending story, stand van zaken: materieel en formeel rechtelijk door Prof. mr. dr. A.H.N. Stollenwerck) kwam de volgende vraag aan de orde.

De vraag vanuit de praktijk

“Mag ik [als notaris] een afschrift van een testament afgeven aan een erfgenaam als er een executeur is?”

Antwoord docent

De docent gaf tijdens de Master Class aan dat het standpunt van de tuchtrechter/notariskameris, dat als er een executeur is in een nalatenschap, het de notaris niet vrij staat om een afschrift of uittreksel van het van kracht zijnde testament af te geven aan een erfgenaam of andere belanghebbende (als bijvoorbeeld een legataris of (onterfde) legitimaris).

De notaris zou de betreffende belanghebbende in een dergelijk geval moeten doorverwijzen naar de executeur, die de leiding over de afwikkeling van de nalatenschap heeft en verplicht is belanghebbenden te informeren.

Het vragen van toestemming door de notaris, aan de executeur om een afschrift of uittreksel af te mogen geven aan de betreffende belanghebbende zonder overleg met degene die erom vraagt, is een schending van zijn geheimhoudingsplicht.

Een ieder moet zich vrijelijk tot een notaris kunnen wenden met deze vraag.

Antwoord KNB

De vraagsteller nam geen genoegen met dit antwoord en speelde de vraag of een notaris inderdaad geen afschrift of uittreksel van een testament aan een belanghebbende zou mogen afgeven door aan de KNB.

Het antwoord van de KNB luidde als volgt:

“Volgens artikel 49 lid 1 sub a van de Wet op het Notarisambt (Wna) hebben zowel de erfgenamen als een executeur die is benoemd en de benoeming heeft aanvaard, recht op een afschrift van het testament. De executeur wordt namelijk gezien als vertegenwoordiger van de erfgenamen en heeft daarom net als de erfgenamen zelf toegang tot het testament. Dit betekent dat een notaris een afschrift van het testament mag afgeven aan een erfgenaam, ook als er een executeur is benoemd.
De aanwezigheid van een executeur sluit het recht van de erfgenamen om een afschrift van het testament te ontvangen niet uit. [De notaris] zou nog kunnen overwegen om de executeur te informeren over het verzoek van de erfgenaam of erfgenamen, maar de executeur hoeft [de notaris] geen toestemming te verlenen om het afschrift van het testament aan de erfgenaam/erfgenamen te verstrekken.”

Nadere reactie docent

Na afloop van de Master Class reageerde de docent per e-mail dat hij bij de beantwoording van de vraag een andere situatie voor ogen had. De docent meende dat de vraag ging over een verklaring van erfrecht met bevoegdheidsverklaring.

Hij benadrukte dat een notaris een afschrift of uittreksel van een testament mag afgeven aan een belanghebbende:

“Er is tuchtrechtelijk niets op tegen dat een notaris erfgenamen voorlicht over hun rechtspositie en de keuzen die ze hebben met de daaraan verbonden rechtsgevolgen. Daarvoor is instemming van de executeur helemaal niet vereist.”

Afsluitende conclusie

Artikel 49 lid 1 van de Wet op het notarisambt luidt als volgt:

“1. Voor zover bij of krachtens de wet niet anders is bepaald, geeft de notaris van de tot zijn protocol behorende notariële akten:

1. afschriften, uittreksels en grossen uit aan partijen bij de akte en aan degenen die een recht ontlenen aan de akte indien de gehele inhoud van de akte van rechtstreeks belang is voor dat recht;
2. al dan niet in executoriale vorm uitgegeven uittreksels uit aan degenen die aan een deel van de inhoud van de akte een recht ontlenen, doch alleen voor wat betreft dat gedeelte van de akte dat rechtstreeks van belang is voor dat recht;
3. afschriften, uittreksels en grossen uit aan de rechtverkrijgenden onder algemene titel van de onder a en b genoemde partij of rechthebbende.”

Een executeur heeft diverse taken en daarmee samenhangende bevoegdheden als vertegenwoordiger van de erfgenamen in en buiten rechte, te vinden in boek 4 BW.

Artikel 49 lid 1 Wna geeft echter duidelijk aan dat een notaris ook eigen bevoegdheden en verplichtingen heeft als het betreffende testament zich in zijn protocol bevindt.

De informatievoorziening door de notaris over de inhoud van een van kracht geworden testament wordt niet beperkt door de aanwezigheid van een executeur in de betreffende nalatenschap.

Er zijn derhalve geen verschillen van inzicht meer over deze kwestie.

In de praktijk zal de soep ook minder heet worden gegeten, zeker als de notaris van de executeur of in ieder geval met instemming van de executeur, de opdracht krijgt om werkzaamheden voor de betreffende nalatenschap te gaan verrichten.

Voor het kunnen afgeven van bijvoorbeeld een verklaring van erfrecht zal de notaris contact op moeten nemen met de erfgenamen en in overleg zal hij de legatarissen informeren over hun rechten (en plichten). Daarbij zal hij hen, al naar gelang hun recht, een afschrift van of uittreksel uit het testament toesturen.

Wij kijken terug op een geslaagde Master Class en waarderen het zeer dat er zo inhoudelijk wordt gediscussieerd.

Terug naar overzicht